{"id":2279,"date":"2018-11-07T09:48:08","date_gmt":"2018-11-07T08:48:08","guid":{"rendered":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/?p=2279"},"modified":"2018-11-07T09:50:40","modified_gmt":"2018-11-07T08:50:40","slug":"100-lecie-odzyskania-przez-polske-niepodleglosci-jozef-pilsudski-1918-2018","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/2018\/11\/07\/100-lecie-odzyskania-przez-polske-niepodleglosci-jozef-pilsudski-1918-2018\/","title":{"rendered":"100 \u2013 LECIE ODZYSKANIA PRZEZ POLSK\u0118 NIEPODLEG\u0141O\u015aCI – J\u00d3ZEF PI\u0141SUDSKI (1918 – 2018)"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

J\u00f3zef Pi\u0142sudski na \u015bwiat przyszed\u0142 5 grudnia 1867 w rodzinnym maj\u0105tku Zu\u0142\u00f3w (dzi\u015b Zu\u0142owo to\u00a0 <\/sup>wie\u015b na Litwie, w okr\u0119gu wile\u0144skim, w rejonie \u015bwi\u0119cia\u0144skim, nad Mer\u0105, przy granicy z Bia\u0142orusi\u0105). Miejsce urodzin Marsza\u0142ka upami\u0119tnia dzi\u015b tylko d\u0105b posadzony w 1937 roku przez prezydenta Polski Ignacego Mo\u015bcickiego.<\/p>\n

Pocz\u0105wszy od XVI w. Pi\u0142sudscy piecz\u0119towali si\u0119 herbem Ko\u015bciesza (w przysz\u0142o\u015bci herbowe zawo\u0142anie stanie si\u0119 konspiracyjnym przydomkiem J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego). Ojciec, J\u00f3zef Wincenty Pi\u0142sudski (urodzony w 1833 roku), podczas powstania styczniowego (1863) by\u0142 komisarzem rz\u0105du powsta\u0144czego na powiat kowie\u0144ski. Tu\u017c przed wybuchem powstania o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Mari\u0105 Billewicz\u00f3wn\u0105, kt\u00f3ra wnios\u0142a do wsp\u00f3lnego maj\u0105tku m. in. Zu\u0142\u00f3w. Mieli 12 dzieci, bli\u017ani\u0119ta Piotr i Teodora zmar\u0142y na gru\u017alic\u0119 w wieku oko\u0142o p\u00f3\u0142tora roku, pozostali do\u017cyli wieku doros\u0142ego.<\/div><\/p>\n

Dw\u00f3r w Zu\u0142owie sp\u0142on\u0105\u0142 (ogie\u0144 zapr\u00f3szy\u0107 mia\u0142 s\u0142u\u017c\u0105cy) wraz ze stajniami, oborami i wszystkimi budynkami gospodarczymi oraz sporym fragmentem lasu w lipcu 1874 roku.<\/p>\n

Rodzina Pi\u0142sudskich nale\u017ca\u0142a do zamo\u017cnych, \u00a0niestety, zad\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119- wynika\u0142o to zar\u00f3wno z niezbyt trafnych interes\u00f3w ojca J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, jak i procesu Bronis\u0142awa, starszego brata J\u00f3zefa, kt\u00f3remu grozi\u0142a kara \u015bmierci za pr\u00f3b\u0119 zamachu na cara Aleksandra III.<\/p>\n

\u201eUrodzi\u0142em si\u0119 na wsi, w szlacheckiej rodzinie, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie, zar\u00f3wno z tytu\u0142u staro\u017cytno\u015bci pochodzenia, jak i dzi\u0119ki obszarowi posiadanej ziemi, nale\u017celi do rz\u0119du tych, co niegdy\u015b byli nazywani bene nati et possesionati. Jako possesionatus, nie zazna\u0142em d\u0142ugo \u017cadnej troski o materialne rzeczy i otoczony by\u0142em w dzieci\u0144stwie pewnym komfortem. A \u017ce rodze\u0144stwo moje by\u0142o liczne i rodzice wzgl\u0119d<\/em>em nas byli bardzo \u0142agodni i serdeczni, m\u00f3g\u0142bym nazwa\u0107 swe dzieci\u0144stwo – sielskim, anielskim. M\u00f3g\u0142bym – gdyby nie zgrzyt jeden, zgrzyt, kt\u00f3ry s\u0119pi\u0142 czo\u0142o ojca, wyciska\u0142 \u0142z\u0119 z oczu matki i g\u0142\u0119boko si\u0119 wra\u017ca\u0142 w m\u00f3zgi dzieci\u0119ce. Tym zgrzytem by\u0142o \u015bwie\u017ce wspomnienie o kl\u0119sce narodowej 1863 roku (urodzi\u0142em si\u0119 w 1867 roku). Matka, nieprzejednana patriotka, nie stara\u0142a si\u0119 nawet ukrywa\u0107 przed nami b\u00f3lu i zawod\u00f3w z powodu upadku powstania, owszem, wychowywa\u0142a nas, robi\u0105c w\u0142a\u015bnie nacisk na konieczno\u015b\u0107 dalszej walki z wrogiem ojczyzny\u201d<\/em>.<\/em>(J. Pi\u0142sudski)<\/p>\n

Ze wspomnie\u0144 samego J\u00f3zefa wynika, \u017ce \u017ar\u00f3de\u0142 jego postawy buntownika nale\u017cy szuka\u0107 w domu rodzinnym. Jak pisa\u0142 w 1903 r. zapoznawano dzieci \u201ez utworami naszych wieszcz\u00f3w, ze specjalnym uwzgl\u0119dnieniem utwor\u00f3w zakazanych, uczono historii Polski\u201d<\/em> (jak pami\u0119tamy, by\u0142y to czasy zabor\u00f3w!). We wspomnieniach J\u00f3zefa bardzo cz\u0119sto wraca\u0142a posta\u0107 matki czytaj\u0105cej dzieciom polskie ksi\u0105\u017cki. Maria Pi\u0142sudska szczeg\u00f3ln\u0105 estym\u0105 darzy\u0142a Zygmunta Krasi\u0144skiego, ulubionym poet\u0105 J\u00f3zefa by\u0142 i pozosta\u0142 Juliusz S\u0142owacki.\u00a0 Bohaterem rozpalaj\u0105cym wyobra\u017ani\u0119 by\u0142 dla Ziuka (jak w dzieci\u0144stwie nazywany by\u0142 Pi\u0142sudski) Napoleon Bonaparte. Ten szczeg\u00f3lny klimat sprawia\u0142, \u017ce wszystkie \u201emarzenia moje koncentrowa\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas ko\u0142o powstania i walki or\u0119\u017cnej z Moskalami, kt\u00f3rych z ca\u0142ej duszy nienawidzi\u0142em\u201d. <\/em>(J. Pi\u0142sudski)<\/p>\n

Po po\u017carze dworu w Zu\u0142owie rodzina przenios\u0142a si\u0119 do Wilna, tam powodzi\u0142o jej si\u0119 kiepsko, interesy ojca nie wysz\u0142y. Dzi\u0119ki pomocy licznej rodziny nie zaznali g\u0142odu, ale by\u0142o ci\u0119\u017cko.<\/p>\n

J\u00f3zef rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w I Gimnazjum w Wilnie. Po latach zaj\u0119cia w szkole wspomina\u0142 jako czas nieustannej urz\u0119dowej rusyfikacji:<\/p>\n

\u201e Jak silnym by\u0142o wra\u017cenie tego systemu pedagogicznego na m\u00f3j umys\u0142, s\u0105dzi\u0107 mo\u017cna z tego, \u017ce dot\u0105d jeszcze, gdym ju\u017c przeszed\u0142 przez wi\u0119zienie i Sybir, i mia\u0142 do czynienia z czynownikami r\u00f3\u017cnego gatunku, w ka\u017cdym przykrym \u015bnie odgrywa tak\u0105 lub inn\u0105 rol\u0119 kt\u00f3rykolwiek z moich mi\u0142ych pedagog\u00f3w wile\u0144skich\u201d.<\/em> (J. Pi\u0142sudski)<\/p>\n

W odruchu sprzeciwu (mia\u0142 wtedy 15 lat) za\u0142o\u017cy\u0142 wraz z bratem Bronis\u0142awem i kilkoma kolegami organizacj\u0119 \u201eSp\u00f3jnia\u201d zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 samokszta\u0142ceniem oraz \u201epropagowaniem patriotyzmu i kultury polskiej\u201d.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1884 roku zmar\u0142a Maria Pi\u0142sudska, co w du\u017cej mierze przyczyni\u0142o si\u0119 do rozlu\u017anienia wi\u0119zi rodzinnych pomi\u0119dzy rodze\u0144stwem i ojcem. Z list\u00f3w, dziennik\u00f3w i wspomnie\u0144 ich znajomych wynika, \u017ce bardziej ni\u017c szacunek czuli lito\u015b\u0107 dla ojca, kt\u00f3ry w \u017caden spos\u00f3b nie zast\u0105pi\u0142 im matki.<\/p>\n

J\u00f3zef\u00a0 powtarza\u0142 wielokrotnie, \u017ce to po matce odziedziczy\u0142 charakter. W swej ostatniej woli- prosz\u0105c, by sprowadzi\u0107 zw\u0142oki matki z Sugint i pochowa\u0107 je w Wilnie- zaleci\u0142: \u201eNiech dumne serce u st\u00f3p dumnej matki spoczywa\u201d<\/em>. Maria spoczywa na wile\u0144skiej Rossie, a wraz z ni\u0105 serce jej syna\u2026<\/p>\n

Wiosn\u0105 1885 roku J\u00f3zef zda\u0142 egzaminy maturalne, najlepsze oceny otrzyma\u0142 z historii i geografii. Kolejny etap w jego \u017cyciu to studia medyczne, kt\u00f3re rozpocz\u0105\u0142 w Charkowie. Chark\u00f3w b\u0119d\u0105cy w\u00f3wczas prowincjonalnym miastem imperium, nie by\u0142 miastem tak drogim jak np. Petersburg, gdzie studiowa\u0142 Bronis\u0142aw. To w Charkowie J\u00f3zef zetkn\u0105\u0142 si\u0119 po raz pierwszy z pismami socjalist\u00f3w. Zwi\u0105za\u0142 si\u0119 ze \u015brodowiskami opozycji antycarskiej, szczeg\u00f3lnie z kr\u0119g\u00f3w organizacji Narodna Wola, cho\u0107 nie da\u0142 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w jej struktury. Narodna Wola nie po\u015bwi\u0119ca\u0142a nale\u017cytej uwagi sprawie niepodleg\u0142o\u015bci Polski, co dla Pi\u0142sudskiego stanowi\u0142o wyznacznik przydatno\u015bci danej organizacji.<\/p>\n

22 marca 1887 roku J\u00f3zef zosta\u0142 zatrzymany za przygotowywanie zamachu na \u017cycie cara Aleksandra III. Spisek by\u0142 prawdziwy, ale udzia\u0142 Pi\u0142sudskiego nie do ko\u0144ca \u015bwiadomy- by\u0142 przewodnikiem po Wilnie dla dzia\u0142aczy Frakcji Terrorystycznej Narodnej Woli. J\u00f3zef\u00a0 w procesie potraktowany przez s\u0105d jako \u015bwiadek, tak\u017ce zosta\u0142 skazany- pi\u0119\u0107 lat zes\u0142ania na Syberi\u0119. Starszy brat \u2013 Bronis\u0142aw, kt\u00f3ry \u015bwiadomie uczestniczy\u0142 w spisku otrzyma\u0142 wyrok 15 lat zes\u0142ania i ci\u0119\u017ckich rob\u00f3t.<\/p>\n

\u201eJedynie czyn ma znaczenie. Najlepsze ch\u0119ci pozostaj\u0105 bez skutku, o ile nie poci\u0105gaj\u0105 za sob\u0105 nast\u0119pstw praktycznych\u201d. <\/em>(J. Pi\u0142sudski do korespondenta \u201eLe petit Jurnal\u201d, 1919)<\/p>\n

W pa\u017adzierniku 1887 roku w transporcie wi\u0119\u017ani\u00f3w J\u00f3zef dotar\u0142 do Irkucka, stamt\u0105d zosta\u0142 przewieziony do Kire\u0144ska. W Kire\u0144sku zasta\u0142 nieliczn\u0105 polsk\u0105 koloni\u0119, tam w domu jednego z pionier\u00f3w polskiego ruchu socjalistycznego Stanis\u0142awa Landego, pozna\u0142 sw\u0105 pierwsz\u0105 m\u0142odzie\u0144cz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 by\u0142a siostra \u017cony Landego, Leonarda Lewandowska. W 1890 roku sko\u0144czy\u0142o si\u0119 zes\u0142anie Leonardy. Korespondencja pomi\u0119dzy J\u00f3zefem a Leonard\u0105 ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 miesi\u0105cami, ostatecznie jednak zwi\u0105zek si\u0119 rozpad\u0142, po powrocie do Polski Pi\u0142sudski nie odwiedzi\u0142 swej pierwszej ukochanej ani ona jego.<\/p>\n

J\u00f3zef wr\u00f3ci\u0142 do Wilna w 1892 roku. Zwi\u0105za\u0142 si\u0119 tam z konspiracj\u0105 socjalistyczn\u0105 i Litewsk\u0105 Sekcj\u0105 PPS. Przez pewien czas by\u0142 korespondentem pisma \u201ePrzed\u015bwit\u201d. Po dw\u00f3ch latach dzia\u0142alno\u015bci zosta\u0142 przedstawicielem Sekcji Litewskiej w Centralnym Komitecie Robotniczym\u00a0 PPS i redaktorem naczelnym pisma \u201eRobotnik\u201d, organu PPS.<\/p>\n

\u201eNajpierw niepodleg\u0142o\u015b\u0107, p\u00f3\u017aniej socjalizm\u201d<\/em> .(J. Pi\u0142sudski)<\/p>\n

W Wilnie J\u00f3zef pozna\u0142 drug\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 swego \u017cycia\u00a0 i pierwsz\u0105 \u017con\u0119 Mari\u0119 z Koplewskich Juszkiewiczow\u0105. Maria uwa\u017cana by\u0142a za jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych wilnianek, nazywana by\u0142a Pi\u0119kn\u0105 Pani\u0105. O jej r\u0119k\u0119 J\u00f3zef rywalizowa\u0142 z Romanem Dmowskim (polityk i tw\u00f3rca Narodowej Demokracji). Zako\u0144czona \u015blubem walka Pi\u0142sudskiego o r\u0119k\u0119 Marii by\u0142a te\u017c zwyci\u0119stwem nad jego g\u0142\u00f3wnym rywalem politycznym. Nie brak opinii, \u017ce na poziom wrogo\u015bci mi\u0119dzy obydwoma politykami b\u0119d\u0105cymi symbolami Polski mi\u0119dzywojennej i nazywanych Ojcami Niepodleg\u0142ej Polski wp\u0142yn\u0119\u0142y w\u0142a\u015bnie losy stara\u0144 o r\u0119k\u0119 pi\u0119knej Marii.<\/p>\n

Pod koniec wieku Pi\u0142sudscy przeprowadzili si\u0119 w Wilna do \u0141odzi. W lutym 1900 roku do mieszkania Pi\u0142sudskich wkroczyli \u017candarmi, po rewizji, podczas kt\u00f3rej odkryto cz\u0119\u015bciowo z\u0142o\u017cony 36 numer \u201eRobotnika\u201d Pi\u0142sudskich aresztowano. J\u00f3zef trafi\u0142o celi nr 39 X Pawilonu Warszawskiej Cytadeli, oskar\u017cano go o przygotowywanie, drukowanie i kolporta\u017c nielegalnej literatury oraz znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w socjalistycznej organizacji, jednak najgorszym zarzutem by\u0142o oskar\u017cenie o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w zab\u00f3jstwie dw\u00f3ch szpicli nas\u0142anych przez ochran\u0119 do organizacji. Zab\u00f3jstwo grozi\u0142o s\u0105dem wojennym, a to r\u00f3wna\u0142o si\u0119 katordze lub nawet karze \u015bmierci. Pi\u0142sudski zdecydowa\u0142 si\u0119 na symulowanie choroby psychicznej, opini\u0119 o niepoczytalno\u015bci wystawi\u0142 mu Iwan Szabasznikow, szef szpitala dla ob\u0142\u0105kanych w Warszawie, kt\u00f3ry by\u0142 z pochodzenia Buriatem (Szabasznikow nie przepada\u0142 za Rosjanami i tym, co robili oni w Buriacji). Pi\u0142sudski przeniesiony zosta\u0142 do szpitala psychiatrycznego w Petersburgu, sk\u0105d uda\u0142o mu si\u0119 zbiec 1 maja 1901 r.<\/p>\n

Po udanej ucieczce w maju 1901 r. Pi\u0142sudski ,u\u017cywaj\u0105c nazwiska J\u00f3zef Ginet, pocz\u0105tkowo zamieszka\u0142 w Zakopanem, by w po\u0142owie pa\u017adziernika przenie\u015b\u0107 si\u0119 do Krakowa.<\/p>\n

Lata 1904 \u2013 1907 by\u0142y dla Pi\u0142sudskiego bardzo burzliwe. Impulsem by\u0142a wojna rosyjsko- japo\u0144ska (1904 \u2013 1905) i fakt, \u017ce stron\u0105 triumfuj\u0105c\u0105 byli Japo\u0144czycy. PPS zale\u017ca\u0142o na stworzeniu legion\u00f3w polskich w Japonii, co u\u0142atwia\u0142o zdobywanie rosyjskich ziem na kt\u00f3rych znajdowa\u0142o si\u0119 wielu zes\u0142a\u0144c\u00f3w. Dzia\u0142acze PPS zdecydowali, \u017ce Pi\u0142sudski uda si\u0119 do\u00a0 Japonii wraz z Tytusem Filipowiczem- w Japonii przekonywali przedstawicieli rz\u0105du do wej\u015bcia w uk\u0142ad z PPS i wsparcia broni\u0105 oraz pieni\u0119dzmi antyrosyjskiego powstania w Polsce. Zmuszenie Rosjan do walki na dwa fronty pozwoli\u0142oby Polakom odzyska\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a Japo\u0144czycy mogliby pokona\u0107 Rosj\u0119. Do Tokio przyby\u0142 tak\u017ce Roman Dmowski. Politycy zachowywali si\u0119 wzgl\u0119dem siebie poprawnie, Dmowski oprowadza\u0142 Pi\u0142sudskiego i Filipowicza po mie\u015bcie. Misja Pi\u0142sudskiego nie powiod\u0142a si\u0119, jedyne co uzyska\u0142a PPS to pomoc finansowa. Powodem m\u00f3g\u0142 by\u0107 fakt, \u017ce dwaj wa\u017cni polscy politycy mieli odmienne zdanie, a to by\u0142 sygna\u0142 podzia\u0142\u00f3w i braku mo\u017cliwo\u015bci wypracowania wsp\u00f3lnego planu.<\/p>\n

Pi\u0142sudski czynnie uczestniczy\u0142 w rosyjskiej rewolucji 1905 r. , usi\u0142uj\u0105c przekszta\u0142ci\u0107 j\u0105 przy pomocy Organizacji Bojowej PPS w czwarte narodowe powstanie. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 fiaskiem i roz\u0142amem w partii. Pi\u0142sudski stan\u0105\u0142 na czele PPS- Frakcji Rewolucyjnej, dzia\u0142alno\u015b\u0107 przeni\u00f3s\u0142 do Galicji, gdzie formowa\u0142 militarne kadry na wypadek powszechnego konfliktu zbrojnego.<\/p>\n

W roku 1910 w zaborze austriackim uda\u0142o si\u0119 powo\u0142a\u0107 do \u017cycia dwie legalnie dzia\u0142aj\u0105ce, prowadz\u0105ce \u0107wiczenia i wyk\u0142ady teoretyczne z dziedzin wojskowo\u015bci, organizacje – „Zwi\u0105zek Strzelecki” we Lwowie oraz „Towarzystwo Strzeleckie” w Krakowie. W roku 1912 Pi\u0142sudski zosta\u0142 Komendantem G\u0142\u00f3wnym Zwi\u0105zk\u00f3w Strzeleckich.<\/p>\n

6 sierpnia 1914 roku z Krakowa do Kongres\u00f3wki wymaszerowa\u0142a Pierwsza Kompania Kadrowa licz\u0105ca 144 \u017co\u0142nierzy, utworzona trzy dni wcze\u015bniej z cz\u0142onk\u00f3w Strzelca i Polskich Dru\u017cyn Strzeleckich (polskich organizacji paramilitarnych). W zamy\u015ble Pi\u0142sudskiego by\u0142 to zal\u0105\u017cek wojska polskiego.<\/p>\n

W Krakowie Pi\u0142sudski wspierany przez socjalist\u00f3w doszed\u0142 do zgody z endekami i konserwatystami, powo\u0142uj\u0105c 16 sierpnia 1914 r. wraz z krakowskim Naczelnym Komitetem Narodowym Legiony Polskie- osobi\u015bcie dowodzi\u0142 ich I Brygad\u0105, w \u015bcis\u0142ej konspiracji natomiast powo\u0142a\u0142 do \u017cycia Polsk\u0105 Organizacj\u0119 Wojskow\u0105 (POW).<\/p>\n

Kiedy w roku 1917 Legiony odm\u00f3wi\u0142y z\u0142o\u017cenia przysi\u0119gi na wierno\u015b\u0107 Austrii i Niemcom, Pi\u0142sudskiego, chocia\u017c rok wcze\u015bniej zrezygnowa\u0142 z dow\u00f3dztwa i zostawszy cz\u0142onkiem Tymczasowej Rady Stanu \u017c\u0105da\u0142 utworzenia w Warszawie Rz\u0105du Narodowego, aresztowano i osadzono w wi\u0119zieniu w Magdeburgu, gdzie przebywa\u0142 do listopada 1918 roku. Odosobnienie nie by\u0142o zbyt ci\u0119\u017ckie, ale mia\u0142 k\u0142opoty zdrowotne (przewlek\u0142y reumatyzm, b\u00f3le serca), do tego dosz\u0142y k\u0142opoty osobiste- jego zwi\u0105zek z Mari\u0105 rozpad\u0142 si\u0119. Pi\u0142sudski nie rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 z Mari\u0105, nie potrafi\u0142 si\u0119 na to zdoby\u0107 po \u015bmierci ukochanej pasierbicy Wandy Juszkiewicz\u00f3wny. Maria prze\u017cy\u0142a \u015bmier\u0107 c\u00f3rki bardzo ci\u0119\u017cko (pogorszenie stanu zdrowia, choroba nerwowa). J\u00f3zef \u015bmier\u0107 przybranej c\u00f3rki r\u00f3wnie\u017c bardzo mocno prze\u017cy\u0142,\u00a0 imi\u0119 swej pierwszej biologicznej c\u00f3rce (urodzonej 7 lutego 1918 r.) nada\u0142 na cze\u015b\u0107 zmar\u0142ej pasierbicy.<\/p>\n

Pi\u0142sudski jeszcze b\u0119d\u0105c w zwi\u0105zku z Mari\u0105 zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Aleksandr\u0105 Szczerbi\u0144sk\u0105, kt\u00f3ra, po \u015bmierci Marii, zosta\u0142a jego \u017con\u0105.<\/p>\n

Bramy wi\u0119zienia otwar\u0142a\u00a0 niemiecka rewolucja i kl\u0119ska Niemiec- po kr\u00f3tkim pobycie w Berlinie i odmowie z\u0142o\u017cenia jakichkolwiek wi\u0105\u017c\u0105cych politycznych deklaracji Pi\u0142sudski wr\u00f3ci\u0142 10 listopada 1918 r. do Warszawy.<\/p>\n

11 listopada otrzyma\u0142 naczelne dow\u00f3dztwo nad polskimi wojskami oraz misj\u0119 utworzenia w wyzwolonym pa\u0144stwie rz\u0105du narodowego. 14 listopada 1918 roku powierzono mu tymczasowe zwierzchnictwo nad krajem , 22 listopada otrzyma\u0142 oficjalnie funkcj\u0119 Tymczasowego Naczelnika Pa\u0144stwa \u2013do 20 lutego 1919 roku jako Tymczasowy Naczelnik Pa\u0144stwa<\/u>, a od zatwierdzenia go na urz\u0119dzie przez Sejm Ustawodawczy 20 lutego 1919 do 11 grudnia 1922 roku jako Naczelnik Pa\u0144stwa<\/u>, kiedy to 11 grudnia 1922 na urz\u0105d Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zaprzysi\u0119\u017cony zosta\u0142 Gabriel Narutowicz.<\/p>\n

 <\/p>\n

Sam Pi\u0142sudski skupi\u0142 si\u0119 na obronie odzyskanej przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. W latach 1919 – 1921 toczy\u0142 na Wschodzie walki z bolszewikami zako\u0144czone pokojem w Rydze, na mocy kt\u00f3rego Polska odzyska\u0142a Wschodni\u0105 Galicj\u0119. W\u0142a\u015bnie w trakcie owej kampanii 19 marca 1920 armia ofiarowa\u0142a Pi\u0142sudskiemu bu\u0142aw\u0119 Pierwszego Marsza\u0142ka Polski<\/u>. Bu\u0142aw\u0119, symbol w\u0142adzy i bezwzgl\u0119dnego pos\u0142usze\u0144stwa, Naczelnemu Wodzowi Polskich Si\u0142 Zbrojnych wr\u0119czy\u0142 \u017co\u0142nierz frontowy w dniu 15 listopada 1920 r. na Placu Zamkowym w Warszawie.<\/p>\n

W 1921 roku zmar\u0142a pierwsza \u017cona Pi\u0142sudskiego, w zmienionej sytuacji mia\u0142 miejsce skromny \u015blub z Aleksandr\u0105 Szczerbi\u0144sk\u0105. Rodzina zamieszka\u0142a na parterze prawego skrzyd\u0142a Belwederu, wkr\u00f3tce przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Pa\u0142acu Saskiego, a w maju 1923 roku do skromnej willi Milusin w Sulej\u00f3wku. W mi\u0119dzyczasie rodzina si\u0119 powi\u0119kszy\u0142a- 28 lutego 1920 r. przysz\u0142a na \u015bwiat druga c\u00f3rka Pi\u0142sudskiego, Jadwiga.<\/p>\n

 <\/p>\n

W Sulej\u00f3wku Pi\u0142sudski znalaz\u0142a si\u0119 na wymuszonej politycznej emeryturze. Podj\u0105\u0142 decyzj\u0119, by nie kandydowa\u0107 na urz\u0105d prezydenta pa\u0144stwa, g\u0142\u00f3wnie z powodu drastycznego ograniczenia uprawnie\u0144 prezydenta zapisanych w konstytucji marcowej (konstytucja marcowa- 17 marca 1921). W Sulej\u00f3wku odda\u0142 si\u0119 pracy literackiej – powsta\u0142y: „Wspomnienia o Gabrjelu Narutowiczu” (1923), „O warto\u015bci \u017co\u0142nierza Legjon\u00f3w” (1923), „Rok 1920” (1924), „U \u017ar\u00f3de\u0142 niemocy Rzpltej” (1924) i „Moje pierwsze boje” (1925).<\/p>\n

 <\/p>\n

Zamordowanie prezydenta RP Gabriela Narutowicza, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 zaledwie tydzie\u0144 po wyborze na to stanowisko podczas otwierania wystawy w galerii „Zach\u0119ta” z r\u0119ki malarza Eligiusza Niewiadomskiego (sympatyka ruch\u00f3w nacjonalistycznych) by\u0142o dla Pi\u0142sudskiego szokiem. Bliscy Marsza\u0142ka podkre\u015blali, \u017ce utraci\u0142 on wiar\u0119 w odrodzenie polskiej duszy, narasta\u0142o w nim przekonanie, \u017ce demoralizacji obecnej w \u017cyciu politycznym nale\u017cy przeciwstawi\u0107 silny autorytet. Pi\u0142sudski uzna\u0142 za niemo\u017cliw\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z premierem rz\u0105du, Wincentym Witosem, kt\u00f3rego uwa\u017ca\u0142 za moralnie odpowiedzialnego za pope\u0142niony czyn.<\/p>\n

Niepokoje spo\u0142eczne, rosn\u0105ca liczba bezrobotnych i kryzys gospodarczy spowodowa\u0142y, \u017ce Pi\u0142sudski, ciesz\u0105cy si\u0119 ogromnym poparciem i powa\u017caniem spo\u0142ecze\u0144stwa, za\u017c\u0105da\u0142 z\u0142o\u017cenia w\u0142adzy przez gabinet Witosa. 12 maja1926 r. Pi\u0142sudski w towarzystwie jedynie adiutanta pojecha\u0142 do Warszawy na spotkanie z prezydentem Wojciechowskim, chcia\u0142 nak\u0142oni\u0107 dawnego przyjaciela do zmiany rz\u0105du Witosa. Do spotkania nie dosz\u0142o, gdy\u017c prezydent wyjecha\u0142 do Spa\u0142y. Na wie\u015b\u0107 o wydarzeniach, jakie maj\u0105 miejsce, prezydent wraca. O godzinie 17 dosz\u0142o na mo\u015bcie Poniatowskiego do rozmowy Pi\u0142sudskiego z Wojciechowskim. Kompromis by\u0142 ju\u017c jednak niemo\u017cliwy. Tego samego dnia na czele wiernych sobie oddzia\u0142\u00f3w Marsza\u0142ek wkroczy\u0142 do Warszawy. 14 maja wojska Pi\u0142sudskiego przej\u0119\u0142y w\u0142adz\u0119 w stolicy. O godzinie 17.30 rz\u0105d poda\u0142 si\u0119 do dymisji, a prezydent Wojciechowski z\u0142o\u017cy\u0142 urz\u0105d. Od przewrotu majowego Pi\u0142sudski niepodzielnie rz\u0105dzi\u0142 pa\u0144stwem polskim. Zamach rozpocz\u0105\u0142 13- letnie rz\u0105dy sanacji (od \u0142aci\u0144skiego rzeczownika „sanatio”- uzdrawianie), kt\u00f3re przetrwa\u0142y do 1939 roku, by\u0142 to system autorytarny.<\/p>\n

\u201e<\/em>Nie jestem za dyktatur\u0105 w Polsce. Inaczej wyobra\u017cam sobie g\u0142ow\u0119 pa\u0144stwa: trzeba aby mia\u0142 on prawo szybkiego powzi\u0119cia decyzji w zagadnieniach tycz\u0105cych si\u0119 interesu narodowego\u201d. (J. Pi\u0142sudski w wywiadzie dla \u201eLa Matin\u201d, 1926)<\/em><\/p>\n

Pi\u0142sudski nie \u00a0przyj\u0105\u0142 nominacji na urz\u0105d prezydenta- \u015bwiadomy jego ograniczonych kompetencji odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia tej godno\u015bci, obj\u0105\u0142 natomiast tek\u0119 ministra spraw wojskowych, przewodnicz\u0105cego Rady Wojennej i generalnego inspektora Si\u0142 Zbrojnych. Sprawowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c dwukrotnie urz\u0105d premiera – w latach 1926 – 1928 i 1930).<\/p>\n

W latach 30. Pi\u0142sudski by\u0142 ju\u017c nieuleczalnie chory. Ju\u017c w 1928 roku przeszed\u0142 wylew, nie pomaga\u0142 te\u017c tryb \u017cycia Marsza\u0142ka- mocna herbata, mocne papierosy, brak dba\u0142o\u015bci o zdrowie. Zmar\u0142 12 maja 1935 roku, jego \u015bmier\u0107\u00a0 zaskoczy\u0142a ca\u0142y nar\u00f3d. Do niemal ostatniej chwili ukrywa\u0142 on nieuleczaln\u0105 chorob\u0119 – raka w\u0105troby. Pogrzeb \u00a0sta\u0142 si\u0119 ogromn\u0105 manifestacj\u0105 narodow\u0105 oddaj\u0105c\u0105 ho\u0142d zmar\u0142emu Marsza\u0142kowi. Cia\u0142o zosta\u0142o pochowane w krypcie \u015bw. Leonarda w Katedrze na Wawelu.<\/p>\n

ZIUK- tak nazywany by\u0142 J\u00f3zef Pi\u0142sudski od dziecka przez rodzin\u0119 i najbli\u017cszych.<\/p>\n

WIKTOR- pseudonim, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 po powrocie z zes\u0142ania na Syberi\u0119 i zaj\u0105\u0142 si\u0119 redagowaniem \u201eRobotnika\u201d.<\/p>\n

MIECZYS\u0141AW- pseudonim, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 po ucieczce z wi\u0119zienia 1902 r.<\/p>\n

KOMENDANT- od 1912 roku by\u0142 Komendantem G\u0142\u00f3wnym Zwi\u0105zku Walki Czynnej.<\/p>\n

DZIADEK- mia\u0142 47 lat, gdy poprowadzi\u0142 na wojn\u0119 Pierwsz\u0105 Kompani\u0119 Kadrow\u0105, dla wielu m\u0142odziutkich ch\u0142opc\u00f3w by\u0142, po prostu, wiekowy. Miano to wyra\u017ca\u0142o szacunek.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bernadetta Podsada<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  J\u00f3zef Pi\u0142sudski na \u015bwiat przyszed\u0142 5 grudnia 1867 w rodzinnym maj\u0105tku Zu\u0142\u00f3w (dzi\u015b Zu\u0142owo to\u00a0 wie\u015b na Litwie, w okr\u0119gu wile\u0144skim, w rejonie \u015bwi\u0119cia\u0144skim, nad Mer\u0105, przy granicy z Bia\u0142orusi\u0105). Miejsce urodzin Marsza\u0142ka upami\u0119tnia dzi\u015b tylko d\u0105b posadzony w<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2282,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2279"}],"collection":[{"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2279"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2279\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2284,"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2279\/revisions\/2284"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2282"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/zsht.pl\/strona\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}