Wykład ,,Kościół w Okresie PRL” Dr. hab. Łucji Marek

Obraz Kościoła w Polsce w okresie PRL dr hab Łucji Marek podkreśliła, że podstawowym materiałem badawczym pozostają archiwa Instytutu Pamięci Narodowej, zawierające dokumentację dotyczącą represji komunistycznych wobec duchowieństwa. Jak zauważyła, „w dokumentach wytworzonych przez aparat bezpieczeństwa widać nie tylko skalę prześladowań, ale też świętość i niezłomność wielu duchownych”.
Zwróciła też uwagę na szczególne znaczenie akt Urzędu do Spraw Wyznań – instytucji odpowiedzialnej za kontrolowanie życia religijnego w PRL. Urząd ten – działający w ścisłej zależności od partii – koncentrował się niemal wyłącznie na kontrolowaniu Kościoła katolickiego, postrzeganego jako główny przeciwnik ideologiczny. Zgromadzone tam materiały odzwierciedlają. ewolucję polityki wyznaniowej władz, od jawnych represji po subtelniejsze formy nacisku i inwigilacji.
Podkreśliła, że dla partii komunistycznej ideologia stanowiła swoistą „religię”, a Kościół był jej największym konkurentem w walce o „rząd dusz”. „Kościół kształtował sumienia i postawy Polaków, był więc dla komunistów przeciwnikiem systemowym”.
Na płaszczyźnie praktycznej walka z Kościołem przybierała różne formy: od brutalnych represji w latach stalinizmu, poprzez ograniczanie działalności duszpasterskiej i edukacyjnej, aż po próby dezintegracji wspólnoty poprzez inwigilację i działania operacyjne Służby Bezpieczeństwa. Zmieniały się metody, lecz cel pozostawał niezmienny – osłabienie autorytetu Kościoła i ograniczenie jego wpływu społecznego.
Doktor Marek zwróciła uwagę na cykliczność polityki władz PRL wobec Kościoła – okresy zaostrzeń i tzw. „odwilży”, które miały miejsce m.in. po 1956 i 1970 roku. Zaznaczył, że mimo chwilowych złagodzeń represji, aparat państwowy nigdy nie zaprzestał prób kontrolowania życia religijnego, obejmujących nie tylko duchowieństwo, ale też siostry zakonne i świeckich katolików.
W wykładzie brały udział dwie klasy pod opieką nauczycielek Wioletty Dobrowolskiej i Katarzyny Dziewońskiej – Kachnic



















